قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
1721
تاريخ الفي ( فارسى )
ذكر وقايع سال سيصد و دويّم از رحلت خير البشر و در سال سيصد و دويّم از رحلت خير البشر ، ابو طاهر قرمطى در حين مراجعت سر راه حجّاج را گرفت و خلقى بسيار به قتل رسانيد و دو هزار مرد و ششصد عورت اسير گرفت و از زر و اقمشه بىحساب به دست آورد . ابو الهيجا عبد الله بن حمدان « 1 » ، والى كوفه ، از جهت استخلاص حاجيان بر سر راه ابو طاهر قرمطى رفت . او نيز با ايشان دستگير گشت « 2 » . چون اين خبر به بغداد رسيد زن و فرزند آن جماعت كه در بند ابن فرات وزير بودند مويها برهنه كرده در بازار بغداد درآمدند و نوحه و زارى آغاز كردند تا آنكه غوغاى ايشان به گوش خليفه المقتدر باللّه رسيد . پرسيد كه : اين چه شور است ؟ نصر حاجب قسورى پيش آمد و گفت : يا امير المؤمنين ، اين زن و فرزند حاجياناند كه در راه حرمين از دست ابو طاهر قرمطى كشته شدند و ديگر اهل و عيال جماعتىاند كه در بند ابن فرات وزيرند به واسطهء مطالبات بىوجه ، مع هذا بر همه كس ظاهر است كه سبب طغيان قرمطى آن است كه مونس خادم را از اينجا دور مىبينند و گويا كه ابن فرات با قرمطى از زبان است كه سعى بسيار نموده تا مونس خادم را از دار الخلافه دور انداخت . القصّه ، نصر حاجب فصلى خوب در باب ابن فرات وزير فرو خواند ، چنانچه المقتدر باللّه متأثر شد . پس كس به طلب ابن فرات فرستاد كه با پسرش حاضر شود . چون ابن فرات به خدمت خليفه حاضر شد خليفه از روى ملاحظه گفت : ابن فرات ، مردم در باب توبه واسطهء آنكه تو از روى نصيحت و دولتخواهى مونس خادم را به بلاد شام فرستادهاى چيزها به خاطر
--> ( 1 ) . ابو الهيجا رئيس راه و محافظ راههاى كوفه و بسيارى از حجّاج بود ؛ - ابن أثير ، الكامل ، ج 13 ، ص 186 . ( 2 ) . سنّ ابو طاهر قرمطى در اين هنگام هفده سال بود .